BEGIN:VCALENDAR VERSION:2.0 PRODID:-//wp-events-plugin.com//7.3.2//EN TZID:Europe/Amsterdam X-WR-TIMEZONE:Europe/Amsterdam BEGIN:VEVENT UID:113@scau.nl DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20261115T143000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20261115T160000 DTSTAMP:20260603T183933Z URL:https://www.scau.nl/agenda/200-jaar-winterreise-zanger-raoul-steffani- en-pianist-frans-van-tuijl-liedrecital/ SUMMARY:'200 jaar Winterreise' – zanger Raoul Steffani en pianist Frans v an Tuijl (liedrecital) DESCRIPTION:\n\n\n\nSchuberts Winterreise – een meesterwerk\nDuits mag da n geen wereldtaal zijn\, overal op aarde – van Tokio tot New York – la ten luisteraars zich meeslepen door de liederencyclus Winterreise. De ged ichten van Wilhelm Müller en de noten van Franz Schubert vormen een huive ringwekkende twee-eenheid.\n\n‘Winterreise maakt overal indruk: van Tok io tot New York’\n‘In Winterreise kan een zanger levenslang dwalen ’\, zegt zijn eerste zangleraar tegen bariton Bastiaan Everink in diens autobiografie Strijdtoneel. In vierentwintig gedichten van Wilhelm Mülle r\, verklankt door Franz Schubert\, probeert een naamloze jongeling gedur ende een eenzame en ijzige zwerftocht een verloren liefde te verwerken. ‘Hij doolt met bevroren tranen langs witte akkers en gestorven bloemen\, over harde ijskorsten waaronder gevaarlijke stromen bruisen en door diepe rotskloven – een fascinerende reis bezaaid met dwaallichten\, kraaiende hanen\, krijsende raven\, grommende honden en rammelende ketens.’\nWint erreise is ongetwijfeld de meest duistere en fascinerende liederencyclus uit de klassieke muziek: voer voor psychologen\, literatuurcritici en musi ci. De Britse tenor Ian Bostridge schreef er zelfs een boek over\, dat i n de Engelstalige versie ruim vijfhonderd pagina’s telt. De zanger gaf h et de ondertitel ‘Anatomie van een obsessie’ mee. Dat maakt wel duidel ijk hoezeer Bostridge gegrepen is door de poëzie van Müller en de noten van Schubert. De liedkunst\, stelt hij\, zit binnen de klassieke muziek in middels in een verdomhoek. ‘Maar Winterreise is onmiskenbaar  een mee sterwerk dat in ons gezamenlijk bewustzijn thuishoort naast de literatuur van Shakespeare en Dante\, de schilderijen van Van Gogh en Picasso en de r omans van de Brontë-zussen en Marcel Proust. Het maakt overal indruk\, oo k in culturen die in ruimte en tijd ver verwijderd zijn van de omstandighe den waarin de liederen ontstonden: het Wenen in de twintiger jaren van de negentiende eeuw. Ik schrijft deze woorden in Tokio\, waar luisteraars net zo gefascineerd naar Winterreise luisteren als in Berlijn\, Londen en Ne w York.’\n\nZoals met elk mysterie kun je met Winterreise twee kanten uit\nEn dat is verwonderlijk\, want per slot van rekening is Winterreise  geen opera. We zien de jongen niet zwerven door een kaal winterland\, al stel je je bij de figuur uit deze cyclus wel iemand zoals Bostridge voor: mager en hoekig met een gekwelde uitdrukking op het gezicht. Maar in de c oncertzaal bestaat het verhaal uit een stem en een piano\, uit gedichten e n klanken in een taal\, het Duits\, die voor de meeste luisteraars uitheem s is.\nEn toch begrijpt iedereen het verhaal. We kunnen ons allemaal de to cht voorstellen\, de eenzaamheid\, de gebrokenheid van het leven die zijn gelijke vindt in het winterse landschap. En als geen ander kon Schubert kl anken vinden bij de woorden\, kon hij ze vertalen in noten\, waardoor de g evoelens plotseling tastbaar worden. Trekt de jongeling door een diepe klo of\, dan laat de componist de noten dalen en klimmen.\nDe draailier van D er Leiermann\, het slotlied\, klinkt in de piano. En dat slot\, daarover w ordt al eeuwen gedebatteerd. Is die orgelman de dood of staat hij juist vo or overgave\, voor een nieuw begin\, het einde van het rouwproces? Zoals m et elk mysterie kun je met Winterreise twee kanten uit. \n\n‘Het leve n had zijn lentekleuren afgeschud voor Schubert’\nSchubert voltooide Wi nterreise bijna twee jaar voor zijn dood. Vlak daarna speelde hij het wer k voor het eerst voor zijn vriendenkring. Joseph von Spaun was erbij. Hij schrijft: ‘Gedurende enige tijd leek Schubert uit zijn evenwicht en somb er. Als ik hem vroeg wat er was\, antwoordde hij: “Binnenkort zal je het horen en begrijpen.” Op een dag nodigde hij me uit in het huis van Scho ber. “Daar zal ik een reeks van huivering wekkende liederen voor je zing en”\, zei hij\, “die me meer inspanning en angst hebben gekost dan mij n andere.” En zo zong hij de Winterreise met zijn stem vol van emotie. We waren allemaal met stomheid geslagen door de treurende en duistere too n van deze muziek. Schober zei dat alleen Der Lindenbaum hem had bekoord. “Ik hou van deze liederen meer dan van alle andere”\, antwoordde Schu bert\, “en jij zult hen ook gaan liefhebben.” Er is geen twijfel in mi j dat de gemoedstoestand waarin hij deze muziek schreef\, bijdroegen aan z ijn vroege dood.’\nOok een andere vriend\, Johann Mayrhofer\, herkende i n Winterreise Schuberts eigen trauma. ‘Hij was al lange tijd ziek en on derging ontmoedigende ervaringen. Het leven had zijn lentekleuren afgeschu d\, de winter was ingetreden voor Schubert. De ironie en wanhoop van Müll ers gedichten spraken tot hem: zijn noten sneden door onze ziel.’\nNa Sc huberts dood\, op 31-jarige leeftijd\, ontwikkelde Winterreise zich tot een meesterwerk dat\, tot op de dag van vandaag\, luisteraars meesleept in een spannend en emotioneel verhaal waarvan de uitkomst open blijft. Niet alleen zangers kunnen hun hele leven in deze liederencyclus dwalen. BRON: CLASSICS TO GO\n\n\n\nKaarten bestellen\n\n\n ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://www.scau.nl/wp-content/uploads/2026/04/R aoul-Steffani-e1776502692321.png CATEGORIES:Seizoen 2026-2027 END:VEVENT BEGIN:VTIMEZONE TZID:Europe/Amsterdam X-LIC-LOCATION:Europe/Amsterdam BEGIN:STANDARD DTSTART:20261025T020000 TZOFFSETFROM:+0200 TZOFFSETTO:+0100 TZNAME:CET END:STANDARD END:VTIMEZONE END:VCALENDAR